Encyklopedia

description Konstal 105NT

dodane 9.01.2008, godz. 19:44 przez zdjęcie profilowe użytkownika Neo Neo; zmodyfikowane 9.07.2008, godz. 18:58 przez zdjęcie profilowe użytkownika hubertdz hubertdz

Rozruch oporowy, zastosowany w wagonach 105N, już na początku ich produkcji uznawany był za przestarzały. Przykładowo, w Czechosłowacji w tym samym czasie podjęto decyzję o zastosowaniu w tramwajach rozruchu tyrystorowego. Tymczasem na pierwsze polskie próby z tym systemem sterowania, trzeba było poczekać niemal kolejne dziesięć lat.

Dopiero w 1984 roku, w krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej opracowano nowy układ impulsowego rozruchu dla tramwaju typu 105N. W zamierzeniach tyrystorowe "stopiątki" miały oszczędzać aż 30% energii w stosunku do zwykłych wozów typu 105N.

W 1984 roku w Krakowie, na bazie wozu 105N, powstał pierwszy polski wagon tyrystorowy. Tramwaj oznaczono symbolem 105NT i numerem 1. Rok później, w zakładach "Konstal" z Chorzowa w podobny sposób przebudowano trzy krakowskie "stopiątki". W 1988 modernizacji, ale już w Krakowie, poddano dwa następne pojazdy. Na koniec, w 1989 roku chorzowski "Konstal" wyprodukował serię informacyjną 10 wagonów typu 105NT. Po dwa pojazdy trafiły do: Katowic, Krakowa, Poznania, Warszawy i Wrocławia. Tak więc na początku lat dziewięćdziesiątych w pięciu miastach w Polsce eksploatowanych było w sumie 16 wagonów typu 105NT, z czego najwięcej, bo aż osiem w Krakowie.

Niestety, mimo że w Czechosłowacji wagony tyrystorowe odniosły sukces, w naszym kraju cały projekt zakończył się porażką. Wagony 105NT, stanowiące nieliczną serię, od początku sprawiały sporo problemów. Największy kłopot stanowił jednak brak części zamiennych. Tak więc wszystkie wyprodukowane pojazdy, w latach dziewięćdziesiątych poddane zostały całkowitej przebudowie układu elektrycznego, lub też tak jak chociażby w Krakowie, wycofano je z eksploatacji.

Eksploatacja wagonów w Krakowie



W Krakowie wagony 105NT zakończyły swoją eksploatację dokładnie w połowie lat dziewięćdziesiątych. W 1995 roku wagony numer 2 i 3 przeznaczono na techniczne, zmieniając im jednocześnie numery na 1202 i 1203. Pozostałe pojazdy zeszły ze stanu w 1996 roku i po dwóch latach bezczynnego stania na terenie zajezdni Podgórze, w 1998 roku pocięte zostały na złom.

Wagon 1203 pełnił odtąd funkcję holownika w podgórskiej zajezdni. Wóz 1202 doczekał za to niewątpliwie największej kariery spośród wszystkich tyrystorów. W 1998 roku pojazd ten, dzięki podłączeniu do drezyny kolejowej, dotarł do Balic, Wieliczki oraz na stację w Niepołomicach. Niestety, jego przejazd nie przybliżył ani na krok wprowadzenia tramwajów na tory kolejowe. W 2003 roku wagon powrócił do zajezdni Podgórze i po kilku miesiącach został zezłomowany.

Niestety, wygląda na to, że podobny los spotka już niedługo ostatni krakowski wagon 105NT numer 1203. Pojazd ten w 2006 roku uległ awarii. Brak możliwości zdobycia części do aparatury elektrycznej spowodował całkowite "uziemienie" tramwaju.
Być może jednak historia już niedługo zatoczy koło i do Krakowa - miasta, w którym zbudowano pierwszy wagon 105NT, trafi ostatni czynny pojazd tego typu w Polsce. W 2007 i 2008 roku w krakowskiej zajezdni Podgórze składane będą 24 sztuki wagonów NGT6 dla krakowskiego przewoźnika oraz trzy sztuki identycznych pojazdów dla Gdańska. Krakowski wóz 105NT już raczej nigdy nie ruszy, a tymczasem zwykłą "stopiątką" nie da się przetaczać ciężkich "Bombardierów". Układ elektrycznych wozów 105N nie jest przystosowany do takich obciążeń i szybko uległby spaleniu. Z tych właśnie powodów podjęto decyzję o sprowadzeniu do Krakowa ostatniego sprawnego wozu 105NT, eksploatowanego w GOP, w zajezdni Będzin. Wóz 105NT - 789 zapewne jest w jeszcze gorszym stanie niż krakowski 1203, jednak istnieją dość spore szanse jego uruchomienia.
Licencja Creative Commons
Ten artykuł encyklopedyczny jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Udostępnienie na licencji Creative Commons obejmuje treść artykułu i (o ile nie zaznaczono inaczej) nie dotyczy załączonych ilustracji.