Encyklopedia

Linia 4: Plac Żołnierza Polskiego - Plac Szyrockiego

dodane przez jas59 ; zmodyfikowane przez man

18.06.2024
Dodano informacje o uruchomieniu linii od 1 lipca 2024 man
24.05.2021
Dodano informacje o zawieszeniu od 29.05.2021 fan004
15.01.2021
Informacje o długości trasy, czasie przejazdu, itp. przeniesiono w inne miejsce. Karton_03
12.01.2021
Dodano informacje o długości trasy, czasie przejazdu, częstotliwości oraz liczbie przystanków. Karton_03
24.10.2017
Dodano informacje o zawieszeniu linii w dniach 16 września - 24 października 2017 jas59 
25.10.2016
Dodano informację o przywróceniu kursowania linii po remoncie skrzyżowania jas59 
14.10.2016
Dodano informację o skróceniu trasy linii jas59 
09.05.2014
Dodano informacje o zmianie trasy linii jas59 
05.09.2012
Zaktualizowano czasy pracy brygad oraz informację o "brygadzie posiłkowej" paki
05.09.2012
Zaktualizowano czasy pracy brygad paki
17.04.2011
Zaktualizowano podział na brygady. kajetansz
10.12.2009
Uaktualniono przejścia na brygady linii 5. kajetansz
19.10.2009
Dodano informację o zmianie trasy tramwajów linii 4 z powodu wymiany torowiska na placu Kościuszki. kajetansz
14.09.2009
Dodano podział na brygady. kajetansz

Trasa: Plac Żołnierza Polskiego — plac Hołdu Pruskiego — Matejki — Piłsudskiego — plac Rodła (z powrotem: plac Rodła — aleja Wyzwolenia) — Piłsudskiego — plac Grunwaldzki — Piłsudskiego — plac Odrodzenia — Piłsudskiego — plac Szarych Szeregów — aleja Piastów — plac Kościuszki — aleja Piastów — Plac Szyrockiego

Historia starsza

zdjęcie
Wszystkich Świętych - skład na 4
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Rozwój miasta, a co za tym idzie rozwój przemysłu w latach 70. XIX wieku, jak również zwiększająca się ilość ludności osiedlającej się w podmiejskich dzielnicach miasta (Niemierzyn, Niebuszewo, Żelechowa i Łękno itp.) i znaczne oddalenie tych dzielnic od śródmieścia wymusiło wzrost zapotrzebowania na masowe przewozy pasażerskie. Szczecin w tym okresie wyrwał się z pierścienia okowów murów twierdzy i w związku z tym zaczęto zabudowywać uzyskane tereny po lewej stronie Odry.

21 października 1872 roku zawarto umowę z prywatną spółką pn. „Towarzystwo Szczecińskich Kolei Ulicznych” na budowę sieci tramwajów konnych. Właśnie tramwaj konny był pierwszym środkiem komunikacji miejskiej, który zastąpiono w roku 1897 tramwajem elektrycznym. Przez 18 lat, do czasu uruchomienia tramwaju elektrycznego następowała rozbudowa sieci torów tramwaju konnego. Już w czasie rozwijania sieci linii tramwajów konnych jasnym było, że ta trakcja rodzi wiele ograniczeń. Zaczęto rozważać możliwość wykorzystania do tego celu trakcji elektrycznej.

zdjęcie
Wyjazd na linię 4
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Rajscy miejscy – władze miasta prowadziły rozmowy z firmami o elektryfikacji istniejących linii tramwaju konnego i budowę elektrowni. Wybrano do tego zadania Powszechne Towarzystwo Elektryczne z Berlina (Allgemeinen Elektrizität Geselschaft in Berlin), z którym zawarto umowę w dniu 5 maja 1896 roku. Pierwszy tramwaj elektryczny przejechał ulicami Szczecina w dniu 4 lipca 1897 roku.

W 1903 roku istniało już pięć linii tramwajowych o łącznej długości 25,9 km, między innymi przyszła linia 4, która jeździła na trasie: Plac Sprzymierzonych (Arndtplatz) – Piłsudskiego (Friedrich-Karl-Strasse) – Plac Hołdu Pruskiego (Königstor) – Dworzec Główny (Hauptbahnhof) zwana linią okólną (Ringbahn), chociaż nigdy w planach się nie pojawiła.

Wprowadzenie na trasy tramwaju elektrycznego spowodowało zwiększenie ruchu pasażerskiego, a co za tym idzie wymusiło budowę drugich torów obok już istniejących. Szybki rozwój komunikacji miejskiej powodował również szybki rozwój miasta.

film
1:54
odtwórz
Z kamerą na ówczesnym placu Sprzymierzonych w dniu, w którym ostatni tramwaj 102Na wyjechał na linię 12
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
W 1912 roku linia otrzymała kolor „zielony” dla ułatwienia orientacji przez pasażerów.

„Czwórka” w latach 1905–1923 kursowała na trasie: Pomorzany (Tiergarden)Dworzec Główny (Hauptbahnhof) – plac Hołdu Pruskiego (Königstor) – Piłsudskiego (Friedrich–Kark-Strasse) – Plac Sprzymierzonych (Arndtplatz). 

Jednak w związku z szalejącą inflacją, sytuacja ekonomiczna zmusiła firmę do zawieszenia niektórych linii, co skutkowało przedłużeniem trasy „czwórki” od placu Kościuszki do Cmentarza Centralnego.

15 listopada 1927 roku z powodu przedłużenia linii 2 do Gumieniec, skrócono tramwajową „czwórkę” do placu Kościuszki i od tamtej pory jeździła na trasie od Dworca Głównego aż do 1934 roku.

zdjęcie
Zjazd na Pogodno z linii 4
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Od 1934 roku linia 4 kursowała dalej uliczkami starego miasta po swojej trasie do placu Kościuszki, a dalej wydłużono ją o odcinek przez Piastów i Powstańców Wielkopolskich przy szpitalu. Na tej trasie jeździła do 30 sierpnia 1944 roku, kiedy to ciężki nalot samolotów alianckich zniszczył zabudowę starego miasta i dzielnic północnych. Linia 4 została zawieszona i już do końca wojny nie kursowała.

Historia nowsza

zdjęcie
"Czwórka" wróciła na stałą trasę
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Kiedy w 1945 roku miasto przeszło pod polską jurysdykcję, 23 poznańskich tramwajarzy przejęło zdewastowaną szczecińską komunikację. Utworzona firma pn. „Tramwaje i Autobusy Miasta Szczecina” i ludzie w niej pracujący przystąpili do mozolnego likwidowania szkód powstałych w czasie działań wojennych. Efekty ich pracy unaoczniły się w dniu 12 sierpnia 1945, kiedy zostały uruchomione pierwsze tramwaje. Pomimo piętrzących się trudności, pod koniec roku długość uruchomionych tras tramwajowych wynosiła już 16,7 km.

zdjęcie
Wyjazd na linię 4
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
I tu zaczęło się powojenne życie linii 4, która została uruchomiona 4 listopada 1945 w relacji: Matejki – Piłsudskiego – plac Sprzymierzonych – Piastów – Plac Kościuszki. Rozkład jazdy obowiązywał w dni powszednie i świąteczne. Tramwaje jeździły w godzinach od 5:50 do 21:05 z 10-minutową częstotliwością.

Opłaty za przejazd wynosiły 2 zł, kiedy firma 1 stycznia 1946 roku wprowadziła obowiązek posiadania biletów.

zdjęcie
Po nowych torach, nową (wówczas) „czwórką”
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Następne lata to mozolne wywożenie gruzów z zasypanych odcinków torów, odbudowywanie zerwanych połączeń, naprawa pozrywanej sieci napowietrznej, remont zwrotnic. Skutkowało to uruchamianiem nowych odcinków tras.

Pod koniec 1947 roku linia 4 jeździła już na trasie Dworzec Główny – Dworcowa – Brama Portowa – plac Żołnierza Polskiego – Matejki – Piłsudskiego – plac Sprzymierzonych – plac Kościuszki – Piastów – Powstańców Wlkp. Zmiana trasy linii umożliwiona została dzięki oddaniu odcinków torów w ciągu ulicy Piastów i Powstańców Wlkp.

zdjęcie
Czy jeszcze wyjedzie na miasto?
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
We wrześniu 1950 roku został przebudowany węzeł na skrzyżowaniu ulic Roosevelta i Jaromira (plac Rodła) - położono nowe rozjazdy i dzięki temu, linia 4 zaczęła jeździć od Powstańców Wlkp. do Piłsudskiego po starej trasie, zaś od Piłsudskiego skręcała w Wyzwolenia i jechała trasą linii 3 do Dworca Głównego.

W dniach 11–15 stycznia 1959 roku miała miejsce awaria podstacji przy ulicy Kolumba, co spowodowało paraliż komunikacji tramwajowej. Przyczyną było przeciążenie podstacji prostowniczych z powodu zbyt małej zainstalowanej mocy w tych podstacjach przy wzroście taboru posiadającego większą moc silników. Dodatkowo jedną z przyczyn było niedotrzymanie terminu oddania montażu dodatkowego prostownika o mocy 1 MW.

Pod koniec lat 50. XX wieku uruchomiono również tramwajową komunikację nocną - w tym również linię 4N.

Z powodu prac torowych, w dniach 19 września - 18 października i ponownie 14-22 listopada 1960 skierowano linię 4 na trasę w relacji z Powstańców Wlkp. do Potulickiej, zaś w okresie 19 października - 13 listopada 1960 na trasę tymczasową Powstańców Wlkp. – plac Żołnierza Polskiego.

23 listopada 1960 linia powróciła na swoją podstawową trasę.

zdjęcie
"Czwórka" zmierza na Pomorzany
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Rok później, 23 grudnia 1961 roku udało się przedłużyć linię 4 o następny odcinek trasy (Powstańców Wlkp. (szpital) – Budziszyńska), co spowodowało połączenie tras linii 3 i 4 na ich krańcówkach i zakończyło budowę linii okólnej zapoczątkowanej przez tramwajarzy niemieckich. W związku z tym trasa linii 4 wyglądała następująco:

Pomorzany – Powstańców Wlkp. – Piastów – plac Kościuszki – plac Sprzymierzonych – Piłsudskiego – Wyzwolenia – plac Żołnierza Polskiego – Brama Portowa – Dworcowa – Nowa – Dworzec Główny.

16 lutego 1965 roku przedłużono linię 4 na odcinku Dworzec Główny – Kolumba – Pomorzany, tworząc w ten sposób na terenie Śródmieścia linię okólną.

Przebieg jej trasy wyglądał: Pomorzany – Smolańska – Kolumba – nab. Wieleckie – Wyszyńskiego – (z powrotem: 3 Maja – Dworcowa – Nowa) – Niepodległości – Wyzwolenia – Piłsudskiego (M. Buczka) – plac Sprzymierzonych (Lenina) - Piastów – plac Kościuszki – Powstańców Wlkp. – Pomorzany.

zdjęcie
Jeszcze kilka lat temu zajezdnia Pogodno "czwórkę" obsługiwała wyłącznie 1 listopada
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Od 2 lutego 1967 roku montowano w wozach motorowych automaty biletowe „Krab”, a od 22 grudnia 1967 w składach tramwajowych tzw. „Samach”.

9 września 1968 roku linia 4 na odcinku od ulicy Mieszka I do ulicy Jabłonkowskiej kursowała w obydwu kierunkach po jednym torze. 

7 listopada 1968 zawieszono komunikację, zaś 4 grudnia 1968 z powodu zamknięcia wiaduktu linia kursowała na trasie Frysztacka – Pomorzany.

zdjęcie
Debiut liniowy wagonu KT4Dt #110 przypadł na 4/3
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Od 2 maja 1969 roku nastąpiła zmiana w kursowaniu linii z powodu trwającego dalej remontu wiaduktu w ciągu ulicy. Zasadnicza linia kursowała na odcinku Pomorzany Plac Kościuszki i dalej po jednym torze Plac Kościuszki – Frysztacka.

6 czerwca 1969 przywrócono normalną komunikację z mijanką przy ul. Jabłonkowskiej z końcowym przystankiem przy ulicy Frysztackiej.

Z powodu remontu Bramy Portowej, od 19 września 1970 roku linia 4 kursowała w obu kierunkach przez ulicę Wyszyńskiego (Wielką).

5 listopada 1970 przeniesiono przystanek „Plac Grunwaldzki” sprzed placu na plac, a także sprzed placu Odrodzenia na ulicę Piłsudskiego (M. Buczka) przed plac Sprzymierzonych (Lenina).

zdjęcie
4/1 dojeżdża do przystanku "Szwoleżerów"
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Wiosną 1971 roku nastąpiła likwidacja linii okólnej i tramwaje „czwórki” zostały skierowane na nową trasę w relacji: Pomorzany – aleja Powstańców Wlkp. – Piastów – plac Kościuszki – plac Sprzmierzonych – Piłsudskiego – Wyzwolenia – Niepodległości – Brama Portowa – 3 Maja – Narutowicza – Potulicka.

Z powodu przebudowy wiaduktu przy ulicy Budziszyńskiej, 5 grudnia 1972 skrócono linię 4 do ulicy Jabłonkowskiej. 18 listopada 1974 roku przywrócono komunikację tramwajową do Pomorzan w obydwu kierunkach.

zdjęcie
"Stodwójka" na placu Żołnierza Polskiego
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
17 grudnia 1974 roku próbnie puszczono linię 4 na trasie z Pomorzan do Stoczni Szczecińskiej.

20 grudnia 1974 skierowano ją na próbę na trasę: Dworzec Niebuszewo – Asnyka – Kołłątaja – Wyzwolenia – plac Rodła – Piłsudskiego (M. Buczka) – plac Sprzymierzonych (Lenina) – Piastów – Powstańców Wlkp. – Pomorzany

Również 29 grudnia 1974 zmieniono trasę linii nocnej 4N do Dworca Niebuszewo, która od tej pory kursowała w relacji: Dworzec Główny Dworzec Niebuszewo.

zdjęcie
"Kanarek" na linii 4
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Zmiany te nie zostały zaakceptowane przez pasażerów i na początku 1977 roku linie 4 i 4N powróciły na swoją dawną trasę Pomorzany Potulicka.

Od 10 listopada 1986 roku linia 4 kursowała na trasie Pomorzany Dworzec Niebuszewo z powodu remontu torowiska w ciągu ulicy Matejki. Po oddaniu torowisk do eksploatacji w 1987 roku „czwórka” powróciła na swoją stałą trasę.

zdjęcie
102Na #608 wjeżdża w "aleję kwiatową"
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
W 1988 roku nastąpiły cięcia w rozkładach jazdy sieci tramwajowych między innymi linii 4 z powodu braku motorniczych.

18 maja 1991 roku zawieszono kursowanie linii 4 w dni świąteczne z powodu niskiej frekwencji pasażerów.

1 września 1992 roku podzielono linie tramwajowe na podstawowe i uzupełniające. Od tego okresu, „czwórka” regularnie była zawieszana na okres wakacji letnich w szkołach.

1 stycznia 1999 uległ likwidacji dzień rozkładowy „soboty robocze” i od tego momentu linia 4 kursowała tylko od poniedziałku do piątku.

Z powodu braku środków, kursowanie linii 4 od września 2001 roku skrócono do godziny 18.

zdjęcie
"Stodwójka" udaje się w kierunku Potulickiej
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Od 1 października 2004 obsługę taborową linii 4 przejęła zajezdnia Pogodno. Było to spowodowane likwidacją zajezdni Niemierzyn.

W lutym 2006 skrócono okres kursowania linii 4. Tramwaje zaczęły kursować od godziny 7. Pierwszy kurs z Potulickiej odbywał się o godzinie 7:06, zaś z pętli „Pomorzany” o godzinie 7:05.

Od 2007 roku tramwaje linii 4 zaprzestały kursowania w dniu Wszystkich Świętych (1 listopada).

zdjęcie
Jak za dawnych lat...
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
Po zakończeniu remontu torów w ciągu ulicy Krzywoustego i alei Bohaterów Warszawy oraz poprawą sytuacji kadrowej, od 1 grudnia 2007 roku linia 4 kursowała według nowego, stałego rozkładu jazdy uwzględniającego zwiększenie częstotliwości na linii 12.

zdjęcie
Linia znana, kierunek już nie
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
19 października 2009 roku linię 4 skierowano objazdem przez ulicę Krzywoustego. Było to związane z wymianą torowiska na placu Kościuszki. Następnego dnia linia 4 wróciła na swoją zwykłą trasę.

W związku z wznowieniem ruchu tramwajowego w ulicy Jagiellońskiej po wymianie krzyżownicy i zamknięciem dla ruchu tramwajowego ulicy Wawrzyniaka (remont torowiska) oraz trwającym remontem ulicy Potulickiej, od 12 maja 2014 przywrócono kursowanie linii 4 na trasie tymczasowej Pomorzany – Jagiellońska – Krzekowo.

Linia w nowej, tymczasowej relacji cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród pasażerów, dlatego też od 1 września 2015 (mimo otwarcia pętli „Potulicka”, do której linia dotychczas kursowała), zadecydowano o pozostawieniu „czwórki” na trasie Krzekowo Pomorzany bez zmian częstotliwości i zakresu godzin i dni kursowania.

zdjęcie
"Czwórka" jest piątą linią, na której regularnie pojawiają się "Swingi"
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
W związku z przebudową skrzyżowania ulic Wernyhory, Mickiewicza, Żołnierska z dniem 16 czerwca 2016 zawieszono linię 4 (wcześniej niż w poprzednich latach). Po wakacjach, 1 września 2016 linię skierowano na skróconą trasę Pomorzany – Plac Gałczyńskiego, co wiązało się z dalej trwającą przebudową skrzyżowania.

Linia powróciła do kursowania w stałej relacji Pomorzany Krzekowo w dniu 24 października 2016 roku. Tego samego dnia, z powodu problemów kadrowych w spółce Tramwaje Szczecińskie, zmniejszono częstotliwość kursowania linii z dotychczasowych 12 do 24 minut.

W dniach 16 września - 24 października 2017 w związku z remontem torowiska, po 12 latach jego eksploatacji w ciągu ulicy Krzywoustego na odcinku od placu Zwycięstwa do placu Kościuszki wykonywano prace modernizacyjne. Z tego powodu, została zmieniona organizacja ruchu i tramwaje zostały skierowane objazdami do swoich punktów docelowych. Linia 4 na ten czas została zawieszona.

zdjęcie
Najpierw był na „czwórce”...
zbyt mało ocen, aby obliczyć średnią
7 kwietnia 2020 roku kursowanie linii 4 w związku z pandemią COVID-19 i ograniczeniami w funkcjonowaniu komunikacji miejskiej zostało tymczasowo zawieszone. 16 maja linia powróciła na szczecińskie tory, a ponownie została zawieszona 1 czerwca 2020 roku. Po trzech miesiącach przerwy, „czwórka” pojawiła się wraz z rozpoczęciem roku szkolnego - 1 września 2020 roku.

29 maja 2021 roku ze względu na rozpoczęcie kolejnego etapu przebudowy torowisk w Centrum (wyłączenie z użytku torowiska na odcinku Brama Portowa - plac Rodła - Piłsudskiego) i spowodowane tym zmiany tras wielu linii tramwajowych, kursowanie linii 4 zostało zawieszone.

Dwukierunkowy powrót po przerwie

zdjęcie
Dwukierunkowa „czwórka” po zielonym dywanie mknie
aktualna ocena: 4,48, liczba ocen: 58
W związku ze wstrzymaniem ruchu tramwajowego na odcinku plac Szyrockiego – Pomorzany, od 1 lipca 2024 roku przywrócono kursowanie linii 4 na nowej trasie i w nowej, tymczasowej formule.

Tramwaje rozpoczęły kursowanie w relacji: Plac Szyrockiego – plac Szarych Szeregów – Plac Żołnierza Polskiego (nawrót przez aleję Wyzwolenia – plac Żołnierza Polskiego – plac Hołdu Pruskiego). 

Do jej obsługi skierowano wyłącznie tramwaje dwukierunkowe Moderus Beta MF 29 AC BD, które na przystanku „Plac Szyrockiego”, kierowały się na specjalnie przygotowaną „przeplotkę” łączącą tory w obu kierunkach, gdzie następowała zmiana kierunku jazdy.

Linia w dni powszednie do godz. 20 oraz w soboty w godz. 9-18 kursowała z częstotliwością 7-8 minut, a w pozostałym okresie co 10 minut.

Na podstawie materiałów zawartych w książce "50 Jahre Stettiner Strassenbahn 1879 - 1929" z archiwów MZK, WPKM, ZKM, informacji zawartych w opracowaniu „Tramwaje w Szczecinie 1879 – 2008 Kajetana Szmucińskiego i informacji własnych opracował: Janusz Światowy, aktualizacja: kasper1, man, fan004 i Karton_03

Linia kursuje na zmienionej trasie.

Częstotliwość:

  • Dni powszednie:
    • W szczycie: 7-8 minut
    • W międzyszczycie: 7-8 minut
    • Wieczorem: 10 minut
  • Soboty:
    • W ciągu dnia: 7-8 minut
    • Wieczorem: 10 minut
  • Niedziele i dni świąteczne: 10 minut